Design miejski

Doświadczanie przestrzeni postmodernistycznych miast ma charakter wychodzenia z muzeum, które dzisiaj, w nowej odsłonie, staje się elastyczne, przekształcone w warsztat twórczy umieszczony na ulicy. Próby anektowania placów miejskich, rzek czy skwerów, rewitalizacji przestrzeni industrialnych, pasożytowania na budynkach i przekształcaniu ich w nowe twory to już nie tylko utopijne programy zmian kulturalnych. Jest to dzisiaj realna wizja przemian coraz częściej realizowana przez artystów na całym świecie, powoli docierająca do Polski. Design miejski to kwestia świadomego funkcjonowania w przestrzeni miejskiej oraz odpowiedniej umiejętności korzystania z niej. Systemy ulic, placów, parków czy podwórek to nie tylko drogi, przez które trzeba się przebić niekoniecznie zwracając uwagę na otoczenie zaniedbanych ścian i skwerów, to olbrzymi potencjał do wykorzystania przez artystów. Powoli zaczynają tworzyć się centra dialogu zrzeszające designerów miejskich korelujących ze wzornictwem użytkowym. Jedną z takich instytucji jest Śląski Zamek Sztuki i Przedsiębiorczości w Cieszynie, którego dyrektorem jest Ewa Gołębiewska. Zamek łączy działania lokalnych twórców, artystów Wydziału Grafiki Uniwersytetu Śląskiego, nowoczesnego myślenia jak i klasycznych ideii, wielu działaniom oraz wystawom patronuje magazyn 2+3D. Obok Zamku funkcjonuje Klubokawiarnia Presso, której sprytny projekt DESIGNALIVE! wciąga odbiorcę w nowe rozwiązania estetycznego i funkcjonalnego wzornictwa.

Miasto to teren bardzo często zaniedbany, który należy przekształcić i wyczyścić. Jak uważa Ewa Łowżył, pomysłodwca i koordynator projektu Kontener Art w Poznaniu, miasto ma pełno takich „dziur w zębach”, które poprzez odpowiednie zaanektowanie np. kontenerami, można przetworzyć w centra kulturalne lub podobne inicjatywy. Duże pole do popisu mają w tym miejscu menadżerowie kultury łatwo nawiązujący dialog ze społeczeństwem oraz prowadzący różne działania w polu sztuka – przestrzeń – mieszkańcy. Hanna Kaniasta współpracująca z projektem Nowa Polska, organizatorka licznych wystaw polskiego wzornictwa i designu znakomicie łączy wszystkie te kwestie. Umiejętne projektowanie to już nie tylko architektura, to komunikacja społeczna oraz dyskusje na temat estetyki i rodzących się prądów. Kolejną osobą korespondująca pomiędzy designem, dialogiem społecznym, a ingerencją w zastaną przestrzeń jest Maria Kmita; redaktor Magazynu Office. Design miejski to zatem nie tylko ciekawe propozycje urbanistyczne czy artystyczne, to świadome użytkowanie i przetwarzanie przestrzeni często niedostrzeżonej przez mieszkańców, czyli ogromne pole do popisu dla nowoczesnych designerów miejskich.

Spotkanie z cyklu Rewitalizacja- Design Miejski. Ewa Gołębiowska (dyrektor Śląskiego Zamku Sztuki i Przedsiębiorczości), Ewa Łowżył (pomysłodawczyni i organizator KoneterArt w Poznaniu), Hanna Kaniasta( menadżer kultury, promotorka polskiego wzornictwa), prowadzenie Maria Kmita (redaktor Office Designer)
czwartek, 17 czerwca, godz. 17.00
Pawilon Wyspiańskiego, pl. Wszystkich Świętych 2

Projekt dla Krakowa

Spotkanie z cyklu Rewitalizacja (Agnieszka Zaborska Jagiełło, Kinga Racoń Leja, Krzysztof Bierwiaczonek, prowadzenie Agnieszka Rumińska z portalu Bryła.pl)
wtorek, 15 czerwca, godz. 17.00
Pawilon Wyspiańskiego, pl. Wszystkich Świętych 2

Zmiany w przestrzeni publicznej to przede wszystkim dialog i szeroko rozumiana komunikacja, żywe napięcie pomiędzy mieszkańcami i miejscem w którym funkcjonują. Nasuwa się pytanie – jak można lepiej wykorzystać przestrzenie już istniejące oraz potencjał miasta i jego mieszkańców? Deklarowana bowiem w wielu programach rewitalizacja miast jest procesem bardzo złożonym. Większość działań na polu zmian w przestrzeni miejskiej pomimo energicznej aprobaty ze strony społeczeństwa spotyka się z mnóstwem sprzeciwów dotyczących realnego wdrażania innowacyjnych rozwiązań.

Szeroko pojętymi zmianami urbanizacyjnymi na terenie Śląska zajmuje się dr Krzysztof Bierwiaczonek, pracownik Uniwersytetu Śląskiego, interesujący się socjologią miasta, przestrzenią rozwoju oraz codzienności, jest też kierownikiem interesującego  projektu „Przestrzeń publiczna miast śląskich. Przypadek Katowic i Gliwic”. Na terenie Krakowa prowadzone są aktualnie serie paneli oraz dyskusji w ramach Projektu Miejskiego dotyczących zmian rewitalizacyjnych w przestrzeni miejskiej. Agnieszka Zaborska Jagiełło- architekt, adiunkt na Politechnice Krakowskiej zajmuje się dialogiem dotyczącym projektu przekształcenia Dworca Towarowego przy ulicy Kamiennej w Krakowie w Centrum Kreatywności i Rozwoju. Obiekty postindustrialne chociaż nie dostrzegane na co dzień, czy raczej spychane na boczny tor rozmyślań o tkance miejskiej, są doskonałym elementem godnym wykorzystania w procesie kształtowania nowej świadomości mieszkańców. Badanie przestrzeni miejskich, osiedli i szkół to kolejny olbrzymi teren do popisu oraz odpowiedniego zagospodarowania. Powyższą problematyką aktualnie zajmuje się dr Kinga Racoń – Leja; adiunkt na Politechnice Krakowskiej działająca również w Zintegrowanym Programie Bezpieczeństwa w Małopolsce. Szerokim zagadnieniem komunikacji społecznej, projektowania systemów ułatwień miejskich zajmuje się prof. Krzysztof Bieda prowadzący m.in. przedmiot Projektowanie Urbanistyczne Obszarów Śródmiejskich w Zakładzie Kształtowania Przestrzeni Komunikacyjnych na Politechnice Krakowskiej, odnoszącej się w podejmowanych problemach do działalności krakowskiego stowarzyszenia Przestrzeń – Ludzie – Miasto. Monitorowaniem ambitnych działań architektonicznych zajmuje się redaktor Agnieszka Rumińska związana z portalem Bryła.pl.

Świeża tkanka (przede wszystkim mentalna) rodzi się w indywidualnych pomysłach, tak więc wystawa projektów rewitalizacyjnych studentów Architektury Politechniki Krakowskiej, może zapoczątkować nowe formy dyskusji oraz przetwarzania przestrzeni już istniejącej. Należy odnieść się w tej kwestii do aktualnych wydarzeń, których areną jest miasto i przemyśleć, jaką pozycję kulturalną, urbanistyczną i artystyczną powinny przyjąć jego nowoczesne zakamarki, tak licznie odwiedzane, ale nie dostrzegane przez ogół społeczności.

Cykl spotkań „Rewitalizacja” – Działania tymczasowe

Spotkanie z cyklu Rewitalizacja ( Fantastic Norway-Oslo, Stowarzyszenie Sintetico- Wenecja, Anna Komorowska- Kraków)
piątek, 11 czerwca, godz. 17.00
Pawilon Wyspiańskiego, pl. Wszystkich Świętych 2

„Przestrzeń wzywa do działania, a działanie wyprzedza wyobraźnia.” Zdanie to wygłoszone przez Gastona Bachelarda mogłoby stanowić przewodnią rolę myśli wszystkich urbanistów, architektów oraz zaangażowanych w kreowanie przestrzeni publicznej. Świadome formowanie doskonałego oraz racjonalnego świata miejskiego jest uznane za jeden z najważniejszych rysów nowoczesności. Kultura ma charakter czasowy oraz przestrzenny, jest mechanizmem adaptacyjnym człowieka, pozwalającym mu świadomie projektować własną egzystencję. Ale kultura to przede wszystkim proces socjalizacji i wprowadzenie jednostki w życie społeczne, gdzie sztuka może podejmować problem zmagania się z rzeczywistością. Działania tymczasowe to projektowanie przestrzeni odnalezionej, zastanej. Kreowanie działań podobnych do Projektu Miejskiego w Krakowie, rozmowy dotyczące rewitalizacji przestrzeni miejskiej, poprzez różne formy dialogu i komunikacji społecznej, na wolnych, krystalizujących się dopiero nurtach kończąc. Guerilla Gardening, czy Fallen Fruit to świadome, spontaniczne formy miejskiej partyzantki, czyli stwarzania nowego, przetworzonego środowiska naturalnego dużych miast. Street art funkcjonujący w przestrzeni publicznej już od lat nabiera nowego oblicza w postaci tworzenia naturalnych placów zabaw, inwestycji w parki miejskie oraz wolną przestrzeń wypoczynku.
Kreowanie przestrzeni miejskiej to zadanie łączące w sobie umiejętne formy architektoniczne oraz komunikację społeczną, do której dochodzi kwestia estetyki. Fantastic Norway, Grupa Sintetico czy Raumlabor doskonale odnajdują się w tym temacie, jednak w Polsce świadomość środowiska miejskiego oraz zmian w nim dopiero kiełkuje. Pojawiają się pierwsze projekty takie jak Pracownia.k Anny Komorowskiej łącząca profilaktykę świadomości projektowania oraz zauważenie dziecka jako użytkownika i odbiorcy, tworzenie przestrzeni, która uczy myślenia i rozwija wyobraźnię w nowy, świeży sposób. Badanie przestrzeni miejskich, osiedli i szkół to kolejne olbrzymie pole do popisu oraz odpowiedniego zagospodarowania. Stowarzyszenie Wmiastowzięci to obok Projektu Miejskiego Kraków jedna z ciekawszych inicjatyw społecznych funkcjonująca w Rzeszowie i podejmująca podobne zagadnienia. Strona teoretyczna oraz naukowa to podstawa do głębszych dywagacji na temat zmian w przestrzeni miejskiej, osobą która spaja te środowiska, współtworzy Projekt Miejski Kraków i działa w Fundacji Splot jest Aneta Rostkowska, doktorantka filozofii UJ, podejmująca szerokie działania w zakresie dyskursu społecznego oraz uświadamiania procesualności przemian. Są to jednak zagadnienia długoterminowe, wymagające dialogu, polegające na powielaniu już istniejących schematów, przekształcając je w nowe postmodernistyczne twory otaczającej mieszkańców rzeczywistości.

Agnieszka Gołaszewska

Fresh Zone - festiwalowa platforma wypowiedzi artystów i architektów młodego pokolenia już w budowie, ostateczne wersje projektów przeszły do fazy produkcyjnej.

Za nami wizyty studyjne laureatów , konsultacje produkcyjne, zdobywanie pozwoleń i pierwsze konforntacje.

Po kilku miesiącach prac wkraczamy w etap kulminacyjny: Porachunki się drukują, Szkieletor zdobyty, Mogilskie spenetrowane, strefa Non-Krakow wyznaczona,  bezdomna przestrzeń miasta określona.   Chmury powoli kumulują się nad Rynkiem Głównym, a badawcze spojrzenie Wielkiego Oka będzie kontrolować jego obrzeża.

Już w tym tygodniu możliwy będzie też odbiór bezpłatnych wejściówek na spacer szlakiem Allena Ginsberga,

Zachęcamy do zapoznania się z sylwetkami laureatów na stronie festiwalu i blogu. Tam zdjęcia, biogramy, relacje!

Drzwi do projektu RaumlaborBerlin już są w Krakowie!

Drzwi do projektu RaumlaborBerlin już są w Krakowie! Przypominamy, że artyści zaprezentują swój projekt LEM Monument podczas 2. ArtBoom Tauron Festivalu. Dzieło stanie na Plantach przy Wawelu od strony ul. Stradom.

Raumlabor Berlin w Krakowie

Raum w języku niemieckim oznacza przestrzeń. Labor to laboratorium. Raumlabor, czyli laboratorium przestrzeni to berliński kolektyw architektów istniejący od 1999 roku. Grupa działa na styku architektury, urbanistyki, designu. Realizowane przez nią projekty to szeroko rozumiana interwencja w przestrzeni publicznej, skoncentrowane na odkrywaniu lokalnej tożsamość.

Działania grupy często pełnią funkcję narzędzi służących do rozpoznania praktyk społecznych na danym obszarze, jednocześnie tworząc miejsca pomagające w  generowaniu takich zachowań.

Ich realizacje w przestrzeni są skoncentrowane na relacjach i procesach komunikacyjnych. Kreowane projekty  funkcjonują jako swoiste eksperymentatorium.

W projekcie Space Buster (www.raumlabor.net/?p=1799), realizowanym w Nowym Yorku odkryli jak bardzo w tym mieście czas wolny uległ ustrukturalizowaniu. W innym projekcie rozłożyli wielki materac, który stał się kondensatorem aktywności publicznej (www.raumlabor.net/?p=1142).

Obecnie członkowie kolektywu realizują projekty indywidualnie. Lem Monumet, który powstanie w Krakowie to nie jedyna odsłona działalności członków Raumlabor w Polsce. Inny, odbywający się właśnie projekt, The Knot (knotland.net), przyjedzie 15 czerwca z Berlina do Warszawy i zostanie do 15 lipca, a z Warszawy wyjedzie do Bukaresztu.

Artyści z Raumlabor znani są z dekonstrukcjonistycznej działalności. Przez obserwacje behawioralnych zachowań odkrywają stan danego społeczeństwa, dają mu narzędzie do „zabawy” i obserwują to jak się nim posłuży.

W Krakowie Raumlabor na Art Boom Tauron Festival ma stworzyć futurologiczną wizję miasta. Zadaniem jest znalezienie jego tożsamości, która nie będzie odnosić się wyłącznie do przeszłości. Czy powinniśmy się bać? Na studyjną wizytę do Krakowa przyjechał Axel Timm razem z grupą swoich studentów z Dortmundu. Zadanie nad jakim się koncentrują to opracowanie scenariusza przyszłości dla naszego miasta. Narzędziem będzie gra z utopijnymi filozofiami. Axel patronem swoich poszukiwań uczynił Kopernika i Lema jako dwóch futurystcznych polskich wizjonerów.

Poprzez obserwację dzisiejszego Krakowa, tego jak skonstruowana jest tu przestrzeń publiczna, uwzględniając relacje zachodzące pomiędzy  mieszkańcami, turystami i samą przestrzenią,  członkowie grupy będę starali się przewiedzieć formę miasta jaką przyjmie ono w przyszłości. Czekamy z niecierpliwością na efekty.

Wyniki konkursu pierwszej edycji Fresh Zone w ramach Festiwalu Sztuk Wizualnych ArtBoom 2010

Rozstrzygnięcie konkursu:

Do konkursu na projekt artystyczny przeznaczony do realizacji w przestrzeni miejskiej Krakowa, w trakcie mającego się odbyć w dniach 10-24 czerwca 2010 roku Festiwalu Sztuk Wizualnych ArtBoom zgłoszono 89 projektów.

W dniach 15.02- 24.02 odbyły się obrady Jury, w czasie których jej członkowie zapoznali się z propozycjami uczestników i zdecydowali o werdykcie.

Członkowie Jury konkursu Fresh Zone:

Sebastian Cichocki – socjolog, kurator i krytyk sztuki. Dyrektor Centrum Sztuki Współczesnej Kronika w Bytomiu, kurator Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Interesuje go szczególnie refleksja neo-konceptualna w sztuce oraz nawiązywanie do land-artu. Według portalu obieg.pl jest zaliczany do stu najbardziej wpływowych ludzi sztuki.

Anna Komorowska – architekt krajobrazu, edukator. Ukończyła studia na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej i na Technicznym Uniwersytecie w Kaiserslautern (Niemcy) oraz studia podyplomowe Przygotowanie Pedagogiczne. Prowadzi pracownię.k, organizuje warsztaty dla dzieci i młodzieży na temat architektury, projektuje przestrzenie edukacyjne (place zabaw, szkolne sale).

Paweł Kubicki – socjolog i antropolog kultury, wykładowca w Instytucie Europeistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. W kręgu jego zainteresowań znajduje się przede wszystkim przestrzeń miasta, której poświęcił swój doktorat.

Robert Rumas – artysta wizualny i kurator sztuki. Ukończył Państwową Wyższą Szkołę Sztuk Plastycznych w Gdańsku, współzałożyciel Galerii Wyspa w Gdańsku. Jest twórcą instalacji, interwencji, performance’ów i akcji w przestrzeni miejskiej. Interesuje się szczególnie problematyką manipulacji społecznej w kontekście pojęć dotyczących religii, narodu i rasy.

Piotr Winskowski – doktor architektury, wykładowca na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej i Wydziale Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Zajmuje się przede wszystkim historią architektury w Polsce.

Zgodnie z decyzją Jury zostało przyznanych 9 nagród.

Laureatami pierwszej edycji konkursu Fresh Zone zostają (podane w kolejności alfabetycznej):

Banach Kamil, Popek-Banach Agnieszka „Home Sweet Home”

Dutkowska Agata „Śladami Allena Ginsberga po Krakowie”

Grupa Łuhuu „Porachunki”

Grupa Might „Chmury”

Hyjek Michał „Peryszkop”

Kostka Rozalia „Non-Kraków”

Lazar Magdalena „Oko”

Pankiewicz Paulina „Godziny otwarcia”

Woźniak-Szpakiewicz Ewelina „Dobra inwestycja”

Dziękujemy za wszystkie nadesłane zgłoszenia, wkrótce skontaktujemy się autorami nagrodzonych prac.

Organizatorzy konkursu

Konkurs FreshZone – wyniki już niebawem!

Wiemy, że czekacie.

Wiemy, że się niecierpliwicie.

Jednak prosimy o zrozumienie. Jury, rozproszone między Hongkongiem, Berlinem a Warszawą wciąż pracuje nad werdyktem. Mamy nadzieję, że do porozumienia dojdą tak szybko, jak to tylko możliwe. Wyniki ogłosimy natychmiast po ich otrzymaniu.

Festiwal ArtBoom ogłasza: Konkurs Fresh Zone

Konkurs Fresh Zone organizowany jest w ramach kolejnej edycji festiwalu ArtBoom. Zapraszamy studentów i absolwentów szkół artystycznych i wydziałów architektury. Zaproszenia do jury przyjęli: Sebastian Cichocki( kurator), Robert Rumas (artysta), Anna Komorowska (architekt krajobrazu, „pracownia k.”), Piotr Winskowski (architekt, wykładowca ASP w Krakowie), dr Paweł Kubicki (socjolog miasta, Wydział Europeistyki UJ). Termin złoszeń upływa 30 stycznia 2010 roku.

Trojański kontener Bałki

Świetna instalacja Mirosława Bałki w Tate Modern w Londynie. „Najlepsza w historii Hali Turbin” – piszą brytyjskie gazety. Polski artysta wstawił do galerii wielki metalowy obiekt, który rozsadza przestrzeń, przyciąga, szokuje – pisze Dorota Jarecka w Gazecie Wyborczej.